
Herb Zastępu Rycerskiego z Chełmna z czerwonej tarczy na cztery pola dzielonej się składa. Każde z tych pól inny okres dziejów Ziemi Chełmińskiej symbolizuje.
W pierwszym polu w górnym szeregu złoty krzyż widnieje, który to czasy chrystianizacji Prusów przez Biskupa Prus Chrystiana ma przypominać. Dzięki to jego staraniom w roku 1243 biskupstwo Chełmińskie z siedzibą w Chełmży utworzone zostało.
Pole drugie w górnym szeregu mówi o okresie, w którym to panami Ziemi Chełmińskiej byli rycerze Zakonu Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego. Jest to odtworzenie Chorągwi miasta Chełmna, którą podczas bitwy pod Grunwaldem niósł Mikołaj zwany Niksz, rodem ze Szwabii, chorąży chełmiński, którego mistrz pruski później ukarał na gardle, jakoby niezbyt wiernie postąpił. Prowadzili tę chorągiew rycerze Janusz Orzechowski i Konrad z Ropkow [z Robakowa]. Jest zaś bliższe prawdy twierdzenie innych, że wspomniany Mikołaj czyli Niksz, rycerz szwabski i chorąży chorągwi chełmińskiej, nie został zabity za jakąś zbrodnię wiarołomstwa przez mistrza pruskiego Henryka v. Plauena, który nastąpił po Ulryku v. Jungingen, zabitym w wielkiej bitwie - był bowiem rycerzem i walecznym i wielce cenionym w potrzebie wojennej - ale gdy ujrzał klęskę swej strony a siebie nędznie odartego ze wszystkiego i pojmanego, uzyskał pozwolenie zbliżenia się do Władysława, króla polskiego i zwrócenia się do niego z błaganiem. Co łacno uzyskawszy od litościwego króla, prosił, by mu pokazano chorągiew, którą nosił. Gdy mu ją pokazano na drugi dzień, ujrzawszy ją i objąwszy upadł i zmarł, i tam też na rozkaz króla został zakopany. Pod tą chorągwią byli rycerze i mieszczanie ziemi chełmińskiej i miasta Chełmna. Orginalna chorągiew według wg "BANDERIA PRUTENORUM" JANA DŁUGOSZA ma długości trzy łokcie z dłonią jednej ręki, szerokości trzy łokcie tylko. Ogon zaś ciągnie się na długość trzech łokci i ćwierci szerokości jednego łokcia bez pół ćwierci, a im niżej tym węziej, w końcu zaś najwęziej.
W dolnym szergu, w pierwszym polu występuje złota jaszczurka. Jest to znak Towarzystwa Jaszczurczego założonego w 1397 roku. Inicjatorami założenia Towarzystwa byli rycerze Ziemi Chełmińskiej, bracia Mikołaj z Ryńska i Jan z Pułkowa oraz ich bracia cioteczni Fryderyk i Mikołaj Kitnowscy. Towarzystwo Jaszczurcze zostało założone w celu walki z bezprawiem, z wyłączeniem jednak Wielkiego Mistrza. To zastrzeżenie pozwalało działać członkom Towarzystwa oficjalnie za zgodą władz krzyżackich. Historycy przypuszczają jednak, że nieoficjalnym celem działalności Towarzystwa Jaszczurczego było przyłączenie Ziemi Chełmińskiej do Królestwa Polskiego. Świadczyć o tym może choćby postawa Mikołaja z Ryńska w bitwie pod Grunwaldem.
W ostatnim czwartym polu występuje jagieloński biały orzeł, symbolizuje on związek Chełmna i Ziemi Chełmińskiej z Królestwem Polskim. W roku 1440 między innymi z inicjatywy mieszczan Chełmna i rycerstwa Ziemi Chełmińskiej utworzony został na terenie Państwa Zakonnego, Związek Pruski. Jego działalność zmierzała do podporządkowania Prus władzy króla polskiego, doprowadziło to w roku 1454 do wybuchu wojny trzynastoletniej miedzy Zakonem a Polską. Wojna zakończona została zawarciem w roku 1466 drugiego pokoju toruńskiego. Na mocy tego traktatu zchodnia część państwa Krzyżackiego w tym również Ziemia Chełmińska zostały złączone z Królestwem Polskim pod nazwą Prusy Królewskie.

Zaznaczyć tu trzeba, że chorągiew Zastępu jest w taki sam wzór haftowana i zawsze dumnie przed szykiem niesiona, dzięki czemu z łatwością nas rozpoznacie.
ZASTĘP RYCERSKI Z CHEŁMNA początek swojej działalności datuje na rok 1995. Działało w nim wtedy kilka osób zafascynowanych historią i kulturą średniowiecza, tworząc nieformalną grupę. Rozwój ruchu rycerskiego w Polsce oraz zawiązanie się Kapituły Rycerstwa Polskiego i powstanie współczesnej reguły rycerskiej, nijako wymusiło rejestrację grupy w stowarzyszenie, co nastąpiło w 1998 roku. Zaznaczyć trzeba, że od samego początku działania Kapituły Rycerstwa Polskiego Zastęp Rycerski z Chełmna do niej należy i w jej obradach czynnie uczestniczy. Zastęp Rycerski z Chełmna poza tym, że bierze udział w wielu ogólnopolskich i międzynarodowych turniejach rycerskich, sam jest również organizatorem turnieju. W roku 2006 odbył się już VIII Turniej Rycerski o Złotą Jaszczurkę Bractw Zaprzyjaźnionych. Był to piąty turniej, który został zorganizowany na terenie w znoju wznoszonej przez nas Osady Średniowiecznej.

Siedzibą Zastępu jest Baszta Panieńska użyczona przez Muzeum Ziemi Chełmińskiej. Tu i teraz w uszy Wam nakładziemy, skąd nazwa Baszta Panieńska się wzięła, abyście członków Zastępu pytaniami nie zadręczali, choć na każde chętnie odpowiemy i niejedną opowieść rycerską przy dzbanku miodu usłyszeć możecie. Podanie głosi, że podczas walk księcia pomorskiego Świętopełka z miastem Chełmnem, kilka odważnych kobiet przywdziało zbroje rycerskie i obroniło miasto przed wrogiem. Tu też ostrzec nieroztropnych młokosów należy, że i nasze białogłowy są szwarne i celnie bełt lub strzałę posłać potrafią.W roku 2006 planujemy renowację wnętrza baszty. Są to mury średniowieczne i największym problemem jest wszechobecna wilgoć, z którą pragniemy się uporać.
![]() KOMES Artur h.OKSZA Strzelecki | |
![]() KANCLERZ Paweł h.KORAB Wojciechowski | |
![]() PODKOMORZY Ewa Ceglewska |
|